Hallo in het Frans: bonjour, salut en het woord dat alles verandert

Het antwoord is Bonjour▶, en dat wist je waarschijnlijk al.

Wat er bijna nooit bij wordt gezegd, is dit, en het is belangrijker dan de hele lijst die volgt:

In Frankrijk is Bonjour▶ geen beleefdheid. Het is verplicht.

Een bakkerij binnenlopen en meteen zeggen wat je wilt, zonder bonjour ervoor, geldt als onbeschoft. Niet als verstrooid: als onopgevoed. En een flink deel van de reputatie dat Fransen onvriendelijk zijn, komt precies daar vandaan. Ze zijn niet chagrijnig; heel veel mensen komen binnen zonder te groeten en krijgen de behandeling die daar in Frankrijk bij hoort.

Zeg Bonjour▶ bij binnenkomst. Altijd. Bij de bakker, in de lift, in de taxi, bij de dokter. Het verandert de hele interactie, en het is één woord.

De basis

Salut is niet "hoi"

Salut▶ gaat met tu. Vrienden, leeftijdsgenoten, mensen die jou al getutoyeerd hebben.

En hier is het punt voor een Nederlander: wij tutoyeren makkelijk. In Nederland is u op zijn retour; je zegt "je" tegen de ober, tegen je baas, tegen bijna iedereen onder de zestig. Dat is normaal en niemand kijkt op.

In Frankrijk niet. Het vous▶ leeft, en het leeft echt. Tegen elke volwassen vreemde is het vous. Salut tegen de mevrouw in de bakkerij is niet gezellig, het is te familiair.

En zoals in het Duits: de overstap naar tu biedt de ander aan. Je zegt On peut se tutoyer ?▶. Doe het niet zelf.

Bonjour of bonsoir

Simpele grens, met één ding dat afwijkt van het Nederlands:

• Bonjour▶ de hele dag, ook 's middags. Ja: om vijf uur 's middags is het nog steeds bonjour. Er is geen Frans "goedemiddag".
• Bonsoir▶ vanaf een uur of 18, als het licht weggaat.

En let op: Bonne nuit▶ is geen groet. Het is "welterusten", uitsluitend. Nooit als je 's avonds een restaurant binnenkomt: dat is Bonsoir▶.

Au revoir en bonne journée

Au revoir▶ is de standaard en altijd goed. Anders dan het Duitse Auf Wiedersehen klinkt het niet plechtig: het is gewoon normaal.

Maar het woord dat écht het verschil maakt is een ander:

Bonne journée▶ ("een fijne dag") zeg je bij het verlaten van een winkel, en in Frankrijk is dat bijna net zo ritueel als het bonjour bij binnenkomst. Het complete script in een bakkerij:

Jij: Bonjour▶ (je bestelt) Merci, au revoir, bonne journée▶ Zij: Merci à vous, bonne journée▶

Dat hele scriptje is de code. Volg hem en je wordt in heel Frankrijk anders behandeld.

's Avonds is het Bonne soirée▶.

Uitspraak: de vier Nederlandse fouten

De nasalen. bonjour▶, bonsoir▶, bien▶, un▶. Het Nederlands heeft geen nasale klinkers, en dit is de meest hoorbare fout. Bonjour is niet "bon-zjoer" met een duidelijke n: de lucht gaat door je neus en de n zeg je nauwelijks.

De R. De Franse r is een keelklank, en hier heb je geluk: de Nederlandse Gooise r of de zachte g zitten dicht in de buurt. Veel dichterbij dan een Spanjaard of Italiaan, die maanden bezig is. Rol hem in elk geval niet.

De U. tu▶, salut▶, bonjour▶. Dit is jouw cadeau: de Franse u is onze uu. Een Engelsman worstelt maanden met tu en zegt hardnekkig toe. Jij hebt die klank al. Gebruik hem.

De eind-medeklinkers zijn stom. salut▶ is salü, zonder t. Paris▶ is pari, zonder s. beaucoup▶ is boekoe. Als je ze uitspreekt, hoor je het meteen.

En het belangrijkste, dat bijna niemand noemt: de klemtoon ligt op de LAATSTE lettergreep. Bon-JOUR, mer-CI, Pa-RIS. Nederlands legt de klemtoon vooraan (BROODwinner). Doe je dat in het Frans, dan klinkt elk woord fout, ook als je elke letter goed uitspreekt.

De belangrijkste zin

J'apprends le français▶ Ik leer Frans

Zeg hem vroeg, want in Frankrijk ruimt hij een misverstand op. Er bestaat het idee dat Fransen uit trots weigeren Engels te spreken. De werkelijkheid is simpeler: veel Fransen spreken het slecht en schamen zich ervoor. Als ze zien dat jij het ook probeert in hun taal, verandert de sfeer meteen.

Daarbij:

Je voudrais▶, niet je veux. Je veux un café is grammaticaal correct en klinkt als een bevel. Klein woord, groot effect, en voor Nederlanders extra relevant: onze directheid vertaalt slecht naar het Frans. "Ik wil een koffie" is hier normaal, in Frankrijk niet.

De zoenen

Praktisch detail dat geen grammatica is en je de eerste dag overkomt: Fransen geven la bise▶ tussen bekenden, en het aantal verschilt per regio. Twee in Parijs, drie of vier elders, en soms begint men aan de andere wang dan jij verwacht.

Je gaat het nooit altijd goed hebben. Laat de ander beginnen. En zakelijk, met vreemden: gewoon een hand.

Hoe dit een reflex wordt

Een lijstje lezen helpt je niets in Parijs. En bij het Frans komt daar iets bij: de schrift geeft je de nasalen niet, de stomme letters niet en de eindklemtoon niet. Niets van wat telt staat op de pagina.

1. Luister en zeg direct na, hardop, vlak achter de audio. Dat heet shadowing, en bij het Frans is het geen optie.
2. Kies je vijf zinnen, niet de hele tabel. Die van jouw echte eerste uur daar.
3. Herhaal tot de pauze weg is. De pauze is het vertalen in je hoofd.

Precies daarvoor is de Hyperpolyglot-app gemaakt: je schrijft de zinnen die je leven echt nodig heeft, ze komen terug met de stem van een native, met de stomme letters en de klemtoon op hun plek, en je herhaalt ze in een lus tot ze vanzelf komen.

Veelgemaakte fouten

1. Binnenlopen zonder Bonjour▶. De fout die de reputatie van de Fransen heeft gemaakt.
2. Salut▶ tegen een vreemde. Het gaat met tu, en het vous leeft in Frankrijk echt.
3. De eind-medeklinkers uitspreken. Paris▶ is pari, salut▶ is salü.
4. De klemtoon vooraan leggen. In het Frans ligt hij achteraan.
5. Bonne nuit▶ bij binnenkomst. Alleen voor het slapengaan. 's Avonds Bonsoir▶.
6. De R rollen. Het is een keelklank, en die zit dicht bij je Gooise r.
7. Je veux▶ zeggen. Klinkt als een bevel. Het is je voudrais▶.
8. De Bonne journée▶ bij het weggaan vergeten. Die maakt het script af.

Lees verder

• Frans leren: de eerlijke gids om te beginnen
• Hallo in het Italiaans: ciao, buongiorno en welke wanneer

Klaar om je eerste Franse zinnen te oefenen? Begin gratis met Hyperpolyglot via de App Store, Google Play of de Web App.